Genelde bayağı bir irdelerim ne yazsam başlığa diye ancak bu "Nostalji" isimli az önce yazdığım yazının tersi olacağı için bu mantıklı geldi ne diyelim.
Genelde insanın stres altında kalmasının sonucu olarak kafasında romantize ederek oluşturduğu gerçeklikten uzak derecede güzel olan geçmişte yaşadığı tecrübelerin hafızasında yer etmiş haline dönmesi ve bu durumun kişinin farklı karakter özelliklerinin lensinden geçerek bu geçmişe özlemin, yani nostaljinin hayatlarımıza etkisinden bahsetmiştik.
Şimdi ise aynı stresin kişide nasıl farklı bir başa çıkma mekanizmasına sebep olabileceğinden bahsedeceğim. Adını kendim koydum ama illa buna ayrı bir isim vardır dışarıda bir yerlerde.
Ters Nostalji.
Normal nostalji insanın geçmişine tatlı bir özlem duymasına sebep olur.
Ancak stres altında olan insan geçmişe dönmek yerine tam tersine yani geleceğe dönerek yaşadığı stresle başa çıkmaya çalışabilir.
Stres altında olan yaş fark etmeksizin herkesin verebileceği bir tepkidir bu.
Peki nasıl olur bu?
Yaşanılan stres, problem, hüzüne karşılık gelecekte gerçekleşecek olan bir gerçekliği hayal etmek.
Planlar yapmak.
"Evet, bugün ben bu olayı yaşadım ve üzüldüm ancak yarın bu üzüntünün kaynağından intikamımı alacağım".
Veya "evet, bugün ben bu olayı yaşadım ve üzüldüm ancak yarın bu üzüntünün kaynağı gözümde önem teşkil etmeyecek kadar küçük olacak".
Veya, "evet, bugün ben bu olayı yaşadım ve üzüldüm ancak yarın bu üzüntünün kaynağı bir daha bana zarar veremeyecek".
Bu düşüncelerin hayal mi yoksa plan mı olduğu ise kişiye bağldır. Gücü elinde barındıran birisinin stres altında kalması durumunda kafasına koyduğı bir şeyi yapması daha olasıdır. Buna plan deriz.
Ancak benim odaklandığım hayalperestlerde.
Bu kişiler ya güç ya irade ya da başka herhangi bir şeyden dolayı düşündükleri şeyleri gerçekleştiremezler.
Ancak "Bağımlılık Yapan Fikirler" yazımda da söylediğim gibi kafaya düşen fikirler ve hayaller kişi üzerinde bağımlılık etkisi yapar.
Beynimiz hormonel olarak hayal ile gerçeği düşünme esnasında ayırt edemez. Siz bir hayalinizi anlattığınız zaman beyin gerçekten o hayal gerçekmişçesine mutluluk ve ödül hormonlarının üretilmesine emir verdiği için iyi hissediyorsunuz. Hayale sahip olmak da zevk verir ancak her hedef ve fikirlerinizden tutkuyla konuştuğunuz zaman ne kadar tatlı geliyor değil mi? Yorgunluğunuz diniyor ve en içedönük kişi bile durmadan konuşmaya başlıyor.
Bu bilgiyi hatırlayarak bakarsak işin nasıl bir döngüye gidebileceğini görmüş oluruz.
İnsan ters nostalji olarak stres sebeplerine karşı geçmişe dönmek yerine geleceğe, bir gün yaşanacak olan bir realiteye dalmayı tercih eder.
Bu hayaller bazı kişilerde aşırılaşır ve odasından çıkmayıp yatakta intikam hayalleri kuran insanlar ortaya çıkar.
Gelecekte sürekli bir gün, sürekli olarak beklenen bir zaman dilimi vardır ve bu zaman dilimi ulaşıldığı zaman strese sebep olan her şey yok olacaktır.
"Hele bir o gün gelsin. Hele bir şu hayalim gerçekleşsin gör bak bir daha kimse beni üzebiliyor mu?"
İşte maalesef bu durum da kişiyi şöyle bir döngüye sokuyor:
1- Kişi stres ile karşılaşır.
2- Kişi söz konusu stres faktörünün onu etkilemediği veya kişinin mutlu olduğu, istediği her şeyi gerçekleştirdiği bir hayal kurar.
3- Kişi normal hayata döner ve hiç bir şey değişmez.
İnaktivite devam eder ve fikir ve hayallerin bağımlılık yapıcı etkisi yüzünden kişi sürekli gelecekte yaşar. Anı tadamaz.
Peki streslenip hem geçmişe özlem duyup hem de geleceğe karşı hayaller kurabilir miyiz yoksa sadece birini mi yapabiliyoruz?
Bir insan aynı stres faktörüne karşı ikisini de yapabilir. Hatta bu iki başetme mekanizmasının arasında 30 saniyeden kısa bir süre bile olabilir. Beyin çok hızlı çalışan bir organ.
Herneyse yine sabah ettik bir geceyi. Gözleriö ağrıyor artık yatma vakti.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder